هنر ارتباط

ـ وَ إن عُدتُم عُدنا ( آیه 8 سوره اسراء)
و اگر برگردید، ما هم باز می گردیم.
ـ وَ إن تَعُودُوا نَعُد (آیه 19 سوره انفال)
و اگر باز گزدید، ما خم باز می گردیم.
خدای مهربان همیشه توجه و رحمتش به سوی بندگان است، تا زمانی که آنها لیاقت و شایستگی خود را برای دریافت عنایات الهی نشان بدهند. ولی اگر بندگان ناسپاسی نمودند و پروردگار خویش را فراموش کردند و به او پشت نمودند، خدای متعال نیز توجه و الطافش را از آنها بر میدارد. البته برگشتن نظر خدای مهربان، تشریفاتی و صوری نیست، بلکه،مساوی است با ضیق و تنگی زندگی و سختی ها و گرفتاریهای ناگوار. و این بازگشت و برگشت نیز از سنت ها و روندهای الهی حاکم بر زندگانی بشری است که دائم و مستمر و فراگیر می باشد.
خدای مهربان همیشه از روی رحمتش به بنده خود توجه و عنایت می فرماید و او را به راههای مختلف بیدار و هوشیار می نماید، که به سوی خدای کریم باز گردد و از لطف و رحمت او بهره مند شود. اگر این هشدار و تنبیه او را بیدار کرد و به سوی خدا بازگشت، خدای مهربان نیز با رحمت و عنایت خود به سوی او باز می گردد و او را به سعادت و رستگاری می رساند. پس شروع، همیشه از طرف خدای عزوجل بوده و با عنایت و رحمت او همراه می باشد. خدای مهربان دو برگشت و عنایت به بندگانش دارد یکی در ابتدا و شروع و دیگری در انتها. و بنده فقط یک بازگشت و یک توبه در بین دو برگشت خدای مهربان دارد، با اینکه بنده سراسر نیاز و فقر است و خدا، غنی و بی نیاز.
(ثُمًّ تابَ عَلَیهِم لِیَتُوبُوا إنًّ اللهَ هُوَ التًّوّابُ الرًّحِیمُ (آیه 118 سوره توبه)
خدای مهربان بر آنها برگشت، تا آنها برگردند که خدای بازگردی بخشنده است.